ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ ಲಕ್ಷ ಹಣ ಇಟ್ಟಿದ್ದೀರಾ? ಎಚ್ಚರ! ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮುಳುಗಿದರೆ ನಿಮಗೆ ಸಿಗುವುದು ಇಷ್ಟೇ ಹಣ!

ನಿಮ್ಮ ಕಷ್ಟದ ದುಡಿಮೆಯ ಹಣ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನೀವು ಕುಳಿತಿದ್ದರೆ ಈ ಮಾಹಿತಿ ನಿಮಗಾಗಿ. ಒಂದು ವೇಳೆ ನೀವು ವ್ಯವಹರಿಸುವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ದಿವಾಳಿಯಾದರೆ ಅಥವಾ ಆರ್‌ಬಿಐ ಅದರ ಪರವಾನಗಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೇ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಹಣವಿದ್ದರೂ ನಿಮಗೆ ವಾಪಸ್ ಸಿಗುವ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಒಂದು ಮಿತಿಯಿದೆ ಎಂಬ ಕಹಿ ಸತ್ಯ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿ.

ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮುಳುಗಿದರೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಹಣ ಸಿಗುತ್ತದೆ?

ಹಲವರು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಎಂದರೆ ನೂರಕ್ಕೆ ನೂರು ಸುರಕ್ಷಿತ ಎಂದು ನಂಬಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ (RBI) ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ‘ಡೆಪಾಸಿಟ್ ಇನ್ಶೂರೆನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್’ (DICGC) ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ದಿವಾಳಿಯಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಗ್ರಾಹಕನಿಗೆ ಅಸಲು ಮತ್ತು ಬಡ್ಡಿ ಸೇರಿ ಗರಿಷ್ಠ 5 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಮಾತ್ರ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಿಂದೆ ಈ ಮೊತ್ತ ಕೇವಲ 1 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಇತ್ತು, ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಇದನ್ನು 5 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿದೆ. ಅಂದರೆ ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ 10 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಇದ್ದರೂ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟರೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ನಿಮಗೆ ಸಿಗುವುದು ಕೇವಲ 5 ಲಕ್ಷ ಮಾತ್ರ. ಉಳಿದ ಹಣವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನೀವು ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಆಸ್ತಿ ಹರಾಜಾಗುವವರೆಗೆ ಕಾಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀರ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ.

ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇವಿಂಗ್ಸ್ ಅಕೌಂಟ್, ಚಾಲ್ತಿ ಖಾತೆ (Current), ಸ್ಥಿರ ಠೇವಣಿ (FD) ಮತ್ತು ಮರುಕಳಿಸುವ ಠೇವಣಿ (RD) ಎಲ್ಲವೂ ಸೇರಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಖಾತೆಗಳ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ವಿಮೆಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಒಂದೇ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಹಣ ಇಟ್ಟರೆ ಆಗುವ ನಷ್ಟಗಳು

ನಾವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದೇ ಬ್ಯಾಂಕಿನೊಂದಿಗೆ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುತ್ತೇವೆ. ನಂಬಿಕೆ ಇರುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದೇ ಆದರೂ, ಹಣಕಾಸಿನ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ “ಎಲ್ಲಾ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಡಿ” ಎಂಬ ಗಾದೆ ಮಾತು ಇಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದೇ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಹಣ ಇಡುವುದರಿಂದ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚು.
ಒಂದು ವೇಳೆ ಆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ತೊಂದರೆಗೆ ಸಿಲುಕಿದರೆ ಅಥವಾ ಆರ್‌ಬಿಐ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರಿದರೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹಿಂದೆ ಆದ ಪಿಎಂಸಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರಕರಣಗಳಂತೆ), ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಹಣವನ್ನು ವಿತ್‌ಡ್ರಾ ಮಾಡಲು ನೀವು ಪರದಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಮದುವೆ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಲಿ ಹಣ ಸಿಗದೆ ಕಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು.

ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣವನ್ನು ಒಂದೇ ಕಡೆ ಇಡುವ ಬದಲು, ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ದೊಡ್ಡ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬಲಿಷ್ಠ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಹಣವನ್ನು ಹಂಚಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸುರಕ್ಷಿತ. ಇದರಿಂದ ಒಂದು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದರೂ ಇನ್ನೊಂದು ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಹಣ ನಿಮ್ಮ ಕೈಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ.

ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಣಕ್ಕೆ ಇನ್ಶೂರೆನ್ಸ್ ಇದೆಯೇ ಎಂದು ತಿಳಿಯುವುದು ಹೇಗೆ?

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು, ವಿದೇಶಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಭಾರತೀಯ ಶಾಖೆಗಳು, ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು DICGC ವಿಮೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದೆಯೇ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನಿಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿ.
ನೀವು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪಾಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಮೊದಲ ಪುಟವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಿಸಿದರೆ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. DICGC ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಕೂಡ ವಿಮೆ ಇರುವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು. ನೆನಪಿಡಿ, ಈ ವಿಮೆಯ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಅನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪಾವತಿಸುತ್ತದೆ, ಗ್ರಾಹಕರಾದ ನೀವು ಪಾವತಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಒಂದು ವೇಳೆ ನೀವು ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ (Co-operative Banks) ಹಣ ಇಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಿ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಇಂತಹ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಮೇಲೆಯೇ ಹೇರಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಆ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಗಮನಿಸಿ.

ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ನಮ್ಮ ಸಲಹೆಗಳು

ಹಣದ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ನೀವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ:
* ಹಣವನ್ನು ಹಂಚಿ ಇಡಿ: ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ 15 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಇದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಒಂದೇ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಇಡುವ ಬದಲು ಮೂರು ವಿಭಿನ್ನ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ತಲಾ 5 ಲಕ್ಷದಂತೆ ಇಡಿ. ಇದರಿಂದ ಪೂರ್ಣ 15 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ವಿಮೆ ರಕ್ಷಣೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

* ಜಂಟಿ ಖಾತೆಗಳ ಬಳಕೆ: ಪತಿ-ಪತ್ನಿ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ‘Capacity’ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಖಾತೆ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ವಿಮೆ ಮೊತ್ತದ ಲಾಭವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

* ದೊಡ್ಡ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ: ಎಸ್‌ಬಿಐ (SBI), ಎಚ್‌ಡಿಎಫ್‌ಸಿ (HDFC), ಮತ್ತು ಐಸಿಐಸಿಐ (ICICI) ನಂತಹ ‘Too Big to Fail’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಿಸ್ಟಮಿಕ್ ಇಂಪಾರ್ಟೆಂಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ ಇಡುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಸುರಕ್ಷಿತ.

* ನಾಮಿನಿ ವಿವರ: ಯಾವಾಗಲೂ ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆಗೆ ಸರಿಯಾದ ನಾಮಿನಿ ವಿವರಗಳನ್ನು ನೀಡಿರಿ, ಇದು ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಣ ಪಡೆಯಲು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿಯಲು ಆರ್ ಬಿ ಐ ನ ಈ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ: Official RBI Site

(FAQS) ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ನಮ್ಮ ಉತ್ತರ

1) ನನ್ನ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ 2 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಇದ್ದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮುಳುಗಿದಾಗ ಎಷ್ಟು ಸಿಗುತ್ತದೆ?
ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ 5 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತವಿದ್ದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಪೂರ್ಣ ಮೊತ್ತ (ಅಸಲು + ಬಡ್ಡಿ) ವಾಪಸ್ ಸಿಗುತ್ತದೆ. 5 ಲಕ್ಷ ದಾಟಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದ ಹಣಕ್ಕೆ ರಕ್ಷಣೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

2) ಒಂದೇ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಎರಡು ಬ್ರಾಂಚ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಖಾತೆ ಇದ್ದರೆ 10 ಲಕ್ಷ ವಿಮೆ ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ?
ಇಲ್ಲ. ಒಂದೇ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ನೀವು ಎಷ್ಟು ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಖಾತೆ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಆ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಗರಿಷ್ಠ 5 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಮಾತ್ರ ವಿಮೆ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ.

3) ವಿಮೆ ಹಣ ಬರಲು ಎಷ್ಟು ದಿನ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ?
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಅಥವಾ ನಿರ್ಬಂಧಕ್ಕೊಳಗಾದ 90 ದಿನಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವಿಮೆ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕೆಂದು ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.